Kısa Cevap: Müddetname, kesinleşmiş hapis cezasının infazına ilişkin süre ve tarihleri gösteren resmi belgedir. Cumhuriyet Başsavcılığı infaz bürosu tarafından düzenlenir; hükümlünün cezaevine giriş tarihini, tutuklulukta geçen sürelerin mahsubunu, koşullu salıverilme tarihini ve hakederek tahliye tarihini içerir. Hesaplamanın hatalı olduğu düşünülüyorsa infaz hâkimliğine itiraz edilebilir.
Önemli Çıkarımlar
- Müddetname, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun kapsamında infaz sürecinin “yol haritası” niteliğindeki belgedir.
- Belgeyi Cumhuriyet Başsavcılığı ilamat ve infaz bürosu düzenler; hükümlü cezaevine girdiğinde bir örneği kendisine tebliğ edilir.
- Hesaplamada üç temel unsur vardır: toplam ceza süresi, koşullu salıverilme oranı ve denetimli serbestlik süresi.
- Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler cezadan mahsup edilir (düşülür).
- Müddetname genellikle e-Devlet’ten doğrudan görüntülenemez; UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosya evrakları arasında kontrol edilebilir veya infaz savcılığından talep edilir.
- Hesaplama hatasına karşı infaz hâkimliğine itiraz mümkündür; süre kural olarak tebliğden itibaren 7 gündür.
Hapis cezası kesinleşen bir kişinin ve yakınlarının ilk sorduğu soru bellidir: “Ne kadar yatacak, ne zaman çıkacak?” Bu sorunun resmi cevabı müddetnamede yazar. Müddetname nedir sorusunu tek cümleyle özetlemek gerekirse: cezanın başlangıcını, bitişini ve aradaki tüm kritik tarihleri gösteren infaz takvimidir. Bu rehberde müddetname hesaplama yöntemini, UYAP üzerinden sorgulama adımlarını, belgenin içeriğini ve hatalı hesaplamaya karşı itiraz sürecini örnek dilekçeyle birlikte ele alıyoruz.
Müddetname Nedir?
Müddetname, hakkında kesinleşmiş hapis cezası bulunan hükümlünün cezaevinde geçireceği süreyi, koşullu salıverilme tarihini ve hakederek tahliye tarihini gösteren, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen resmi infaz belgesidir. Halk arasında “süre belgesi” veya “yatar kağıdı” olarak da bilinir. Müddetname ne demek diye soranlara en kısa cevap: Arapça kökenli “müddet” (süre) kelimesinden gelir ve “süre belgesi” anlamını taşır.
Müddetname nedir kısaca özetlenecek olursa; hükümlünün infaz sürecindeki tüm kritik tarihleri tek sayfada toplayan, hem hükümlüyü hem de cezaevi idaresini bağlayan resmi bir hesap dökümüdür.
Müddetnamenin Yasal Dayanağı
Müddetnamenin dayanağı 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’dur. Kanunun 20. maddesi, hükümlü cezaevine alındığında kendisine cezasını ve infaz sürelerini gösteren bir belgenin verilmesini öngörür. Koşullu salıverilme oranları aynı kanunun 107. maddesinde, denetimli serbestlik uygulaması ise 105/A maddesinde düzenlenmiştir.
💡 Koşullu salıverilme nedir? Hükümlünün cezasının kanunda belirlenen kısmını iyi hâlli olarak cezaevinde geçirmesi durumunda, kalan süreyi dışarıda denetim altında tamamlamasına imkân veren infaz kurumudur. “Şartlı tahliye” olarak da bilinir.
Müddetname ile İnfaz Belgesi Arasındaki Fark
Uygulamada iki kavram sık karıştırılır; oysa aralarında net bir fark vardır. İnfaz belgesi (ilam), mahkemenin kesinleşen kararının infaz edilmek üzere savcılığa gönderilen halidir. Müddetname ise bu ilama dayanarak yapılan süre hesabının sonucunu gösteren belgedir. Yani ilam “cezanın kendisini”, müddetname “cezanın takvimini” ifade eder.
Müddetname Ne Zaman ve Kim Tarafından Düzenlenir?
Müddetname, hükümlünün cezaevine alınmasından sonra Cumhuriyet Başsavcılığı ilamat ve infaz bürosu tarafından düzenlenir ve hükümlüye tebliğ edilir. Ceza hukuku pratiğinde bu belge, infaz aşamasının resmi başlangıç noktası kabul edilir; ceza hukuku alanındaki uyuşmazlıkların önemli bir kısmı da tam bu aşamada, hatalı süre hesabı nedeniyle doğar.
Cumhuriyet Başsavcılığı İnfaz Bürosunun Rolü
İnfaz bürosu, kesinleşen mahkeme ilamını kaydeder, hükümlünün gözaltı ve tutukluluk sürelerini dosyadan çıkarır, güncel infaz oranlarını uygular ve müddetnameyi hazırlar. Hükümlü cezaevine girdiğinde belgenin bir örneği kendisine imza karşılığı verilir; bir örneği de kurum dosyasına konur.
Mahkeme Kararı ile Müddetname İlişkisi
Müddetname, mahkeme kararını değiştiremez; yalnızca onu takvime çevirir. Ceza süresinde sonradan bir değişiklik olursa (içtima kararı, uyarlama yargılaması, af veya mahsup kararı gibi) müddetname yeniden düzenlenir. Birden fazla kesinleşmiş ceza varsa önce ceza içtima hesaplaması yapılır, ardından toplam ceza üzerinden tek müddetname çıkarılır.
💡 İçtima nedir? Hükümlünün birden fazla kesinleşmiş cezasının, infaz aşamasında toplanarak tek bir süre üzerinden hesaplanmasıdır. Toplam süre üzerinden koşullu salıverilme oranı uygulanır.
Müddetname Hesaplama Yöntemi
Müddetname hesaplama nasıl yapılır sorusunun özü şu formüldür: toplam ceza süresinden koşullu salıverilme oranına göre yatılacak kısım bulunur, bu süreden denetimli serbestlik süresi ve tutuklulukta geçen günler düşülür. Kalan süre, hükümlünün fiilen cezaevinde geçireceği süredir. 2026 itibarıyla genel koşullu salıverilme oranı adli suçlarda 1/2, mükerrirler ve bazı katalog suçlarda 2/3 veya 3/4’tür.
Koşullu Salıverilme Tarihinin Hesaplanması
Koşullu salıverilme tarihi, cezanın infazına başlanan tarihe, kanunda öngörülen oranın uygulanmasıyla bulunan sürenin eklenmesiyle hesaplanır. Adım adım süreç şöyle işler:
- Toplam ceza süresi belirlenir. Birden fazla ceza varsa içtima yapılır.
- Suç tipine göre infaz oranı uygulanır. Genel kural 1/2; uyuşturucu ticareti, cinsel suçlar ve örgütlü suçlarda 3/4, mükerrirlerde 2/3 gibi ağırlaştırılmış oranlar geçerlidir.
- Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler mahsup edilir. Her gün, yatılacak süreden düşülür.
- Denetimli serbestlik süresi düşülür. Koşullar sağlanıyorsa hükümlü, koşullu salıverilme tarihinden belirli süre önce denetimli serbestlikle tahliye edilebilir.
- Kalan süre ve tarihler takvime dökülür. Sonuç, müddetnamedeki koşullu salıverilme ve hakederek tahliye tarihleridir.
Basit bir örnek: 6 yıl hapis cezası alan, 1 yıl tutuklu kalmış adli suç hükümlüsü için hesap şöyle kurulur:
| Kalem | Süre |
|---|---|
| Toplam ceza | 6 yıl |
| Koşullu salıverilme oranı (1/2) | 3 yıl yatar |
| Tutukluluk mahsubu | -1 yıl |
| Denetimli serbestlik (örnek: 1 yıl) | -1 yıl |
| Fiilen cezaevinde geçecek süre | yaklaşık 1 yıl |
Bu örnek genel kuralı gösterir; suç tarihi, suç tipi ve tekerrür durumu sonucu ciddi biçimde değiştirir. Detaylı yatar hesaplama yapılırken suç tarihindeki kanun hükümleri esas alınır, çünkü infaz rejimi lehine olan kural uygulanır. İnternetteki müddetname hesaplama programı araçları fikir verir ama resmi sonucu yalnızca infaz bürosunun düzenlediği belge gösterir.
Denetimli Serbestlik Süresinin Etkisi
Denetimli serbestlik, hükümlünün koşullu salıverilme tarihinden önce, elektronik kelepçe veya imza yükümlülüğü gibi denetim tedbirleriyle dışarıda infazına devam etmesidir. Bu süre müddetnamede ayrı bir tarih olarak gösterilir ve fiili tahliye çoğu dosyada bu tarihte gerçekleşir. Açık cezaevine ayrılma hakkı ile denetimli serbestlik koşulları birlikte değerlendirilir; kapalı kurumda olan hükümlü genellikle önce açık kuruma geçer.
İndirim ve Mahsup Uygulamaları
Müddetname hesabında dikkate alınan başlıca indirim ve mahsup kalemleri şunlardır:
- Gözaltı ve tutukluluk süreleri: TCK 63 uyarınca gün gün mahsup edilir.
- Denetimli serbestlik süresi: Koşullar sağlanınca yatar süresini kısaltır.
- Yurt dışında infaz edilen kısımlar: İade veya nakil hallerinde düşülür.
- Hastanede geçen zorunlu süreler: İnfazdan sayılan haller kapsamındaysa hesaba katılır.
Çoğu kişinin atladığı nokta şu: iyi hâl indirimi diye ayrı bir “otomatik indirim” yoktur. İyi hâl, koşullu salıverilmeden yararlanmanın şartıdır; disiplin cezası alan hükümlünün koşullu salıverilme tarihi ileri atılabilir ve müddetname güncellenir.
Müddetname Sorgulama Nasıl Yapılır?
Müddetname sorgulama iki kanaldan yapılır: UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosya evraklarını kontrol etmek veya Cumhuriyet Başsavcılığı infaz bürosuna bizzat ya da vekil aracılığıyla başvurmak. Müddetname belgesi nereden alınır sorusunun net cevabı da budur: belgeyi düzenleyen infaz bürosu ve hükümlü içerideyse cezaevi idaresi.
| Özellik | UYAP Vatandaş Portalı | İnfaz Savcılığı (İnfaz Bürosu) |
|---|---|---|
| Erişim şekli | e-Devlet şifresiyle çevrimiçi | Bizzat, vekil veya cezaevi idaresi aracılığıyla |
| Belgenin görünürlüğü | Dosya evrakları arasında her zaman görünmeyebilir | Onaylı örnek doğrudan verilir |
| Kimler başvurabilir | Dosya tarafı olan kişi | Hükümlü, yasal temsilcisi, vekâletli avukat |
| Süre | Anında (evrak sisteme düşmüşse) | Aynı gün veya birkaç iş günü |
| Resmi geçerlilik | Görüntüleme amaçlı | Islak imzalı/onaylı belge alınabilir |
UYAP Vatandaş Portalı Üzerinden Sorgulama
Müddetname sorgulama UYAP üzerinden şu adımlarla yapılır: vatandas.uyap.gov.tr adresine e-Devlet şifresiyle giriş yapılır, “Dosya Sorgulama” menüsünden ilgili ceza dosyası seçilir ve “Evrak” sekmesinden müddetname araması yapılır. Belge her dosyada sisteme yüklenmiş olmayabilir; bu durumda infaz bürosuna başvurmak gerekir. e-Devlet üzerinden adli para cezası sorgulama yapılabilse de müddetnamenin kendisi çoğu zaman doğrudan e-Devlet ekranlarında listelenmez.
İnfaz Savcılığından Belge Talep Etme
Hükümlünün kendisi, yasal temsilcisi veya vekâletname sunan avukatı, dosyanın bulunduğu Cumhuriyet Başsavcılığı infaz bürosundan müddetnamenin onaylı bir örneğini talep edebilir. Cezaevindeki hükümlü için en pratik yol, kurum idaresine dilekçe vermektir. Avukat aracılığıyla yapılan taleplerde belge genellikle aynı gün temin edilir ve olası hesap hataları da bu aşamada fark edilir.
Müddetname Örneği ve İçeriği
Standart bir müddetname, hükümlünün kimlik bilgilerinden tahliye tarihlerine kadar infaza dair tüm verileri tek sayfada toplar. Belgeyi okumayı bilmek, hesap hatasını fark etmenin ilk adımıdır.
Müddetnamede Yer Alan Bilgiler
Bir müddetnamede tipik olarak şu alanlar bulunur:
- Hükümlünün kimlik bilgileri (ad, soyad, TC kimlik no, ana-baba adı)
- Mahkûmiyet kararını veren mahkeme, karar tarihi ve esas/karar numarası
- Suçun türü ve cezanın süresi
- Cezaevine giriş (infaza başlama) tarihi
- Gözaltında ve tutuklulukta geçen sürelerin mahsubu
- Uygulanan infaz oranı ve varsa içtima bilgisi
- Denetimli serbestlik tarihi
- Koşullu salıverilme tarihi
- Hakederek tahliye (bihakkın tahliye) tarihi
- Düzenleyen savcılık, tarih ve onay bilgileri
Örnek Müddetname Metni İncelemesi
Örnek bir müddetnamede tarihler şu mantıkla sıralanır: 10.03.2026’da infaza başlayan, 4 yıl cezası olan adli suç hükümlüsü için hakederek tahliye tarihi 10.03.2030, koşullu salıverilme tarihi (1/2 oranıyla) 10.03.2028 olarak yazılır; denetimli serbestlik koşulları sağlanıyorsa bundan önceki bir tarih ayrıca gösterilir. Müddetname bitiş tarihi denildiğinde kastedilen genellikle hakederek tahliye tarihidir; fiili tahliye ise çoğu dosyada koşullu salıverilme veya denetimli serbestlik tarihinde gerçekleşir. Üç tarihi karıştırmamak gerekir.
Müddetname Ne Kadar Sürede Düzenlenir?
Müddetname, hükümlünün cezaevine alınmasından sonra genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde düzenlenip tebliğ edilir; kesin bir kanuni süre öngörülmemiştir. Açık cezaevine müddetnamenin kaç günde geleceği, savcılığın iş yoğunluğuna ve dosyanın kapsamına göre değişir; uygulamada 15-30 günü bulan bekleme süreleri görülebilir.
| Durum | Uygulamada gözlenen süre |
|---|---|
| Tek ilamlı basit dosya | Birkaç gün – 2 hafta |
| Birden fazla ilam (içtima gereken dosya) | 2-4 hafta |
| Başka il savcılığından ilam beklenen dosya | 1 ayı aşabilir |
Gecikme durumunda hükümlü veya vekili, infaz bürosuna yazılı dilekçeyle başvurarak belgenin düzenlenmesini talep edebilir. Süre uzuyorsa ve bu durum açık kuruma ayrılma ya da denetimli serbestlik başvurusunu geciktiriyorsa avukat aracılığıyla takip, sürecin en hızlı çözüm yoludur.
Müddetname Geldikten Sonra Süreç
Müddetname tebliğ edildikten sonra infaz süreci belgede yazan takvime göre ilerler. Kronolojik olarak tipik akış şöyledir:
- Tebliğ ve kontrol: Hükümlü belgeyi imzalar; tarihlerin ve mahsupların doğruluğu kontrol edilir. Hata varsa 7 günlük itiraz süresi bu tarihte başlar.
- Açık cezaevine ayrılma değerlendirmesi: Koşulları sağlayan hükümlü için kurum idaresi açık kuruma sevk işlemini başlatır.
- Denetimli serbestlik başvurusu: Denetimli serbestlik tarihine gelindiğinde hükümlü talepte bulunur; infaz hâkimliği kararıyla tahliye gerçekleşir.
- Koşullu salıverilme: Denetimli serbestlikten yararlanılmamışsa, koşullu salıverilme tarihinde iyi hâl değerlendirmesi yapılır ve mahkeme kararıyla salıverilme gerçekleşir.
- Hakederek tahliye: Koşullu salıverilme sonrası yükümlülük ihlali olmazsa ceza, bihakkın tahliye tarihinde tamamen infaz edilmiş sayılır.
Müddetnameye İtiraz Nasıl Yapılır?
Müddetnamedeki hesap hatasına karşı, tebliğden itibaren kural olarak 7 gün içinde infaz hâkimliğine itiraz edilir. İtiraz, savcılığın hesabının kanuna aykırı olduğu iddiasına dayanır; en sık gerekçeler tutukluluk mahsubunun eksik yapılması, yanlış infaz oranı uygulanması ve içtima hatalarıdır.
İtiraz Süreci ve Süreleri
İtiraz süreci dört adımda ilerler:
- Hatanın tespiti: Müddetnamedeki oran, mahsup ve tarihler ilam ve tutukluluk kayıtlarıyla karşılaştırılır.
- Dilekçenin hazırlanması: Hatanın hangi kalemde olduğu, doğru hesabın ne olması gerektiği somut biçimde yazılır.
- İnfaz hâkimliğine başvuru: Dilekçe, hükümlünün bulunduğu yer infaz hâkimliğine verilir; cezaevindeki hükümlü kurum idaresi aracılığıyla gönderebilir.
- Karara karşı kanun yolu: İnfaz hâkimliği kararına karşı, tebliğden itibaren 7 gün içinde ağır ceza mahkemesine itiraz mümkündür.
Bu aşamada teknik infaz bilgisi belirleyicidir; oran ve mahsup hataları çoğu zaman ancak dosyayı bilen bir ceza avukatının incelemesiyle ortaya çıkar. Akan Legal gibi ceza hukuku alanında hizmet veren bürolar, infaz hesabı denetimi ve itiraz sürecinin takibini bu kapsamda yürütür.
Örnek Müddetname İtiraz Dilekçesi
Müddetname itiraz dilekçesi kısa, somut ve hesaba dayalı olmalıdır. Aşağıdaki şablon uyarlanarak kullanılabilir:
[İL] İNFAZ HÂKİMLİĞİ’NE
İTİRAZ EDEN (HÜKÜMLÜ): [Ad Soyad, TC Kimlik No, Ceza İnfaz Kurumu]
VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Baro/Sicil No] (varsa)
KONU: [Tarih] tarihinde tebliğ edilen müddetnamedeki infaz hesabı hatasının düzeltilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil/tarafım hakkında [Mahkeme adı, Esas/Karar No] sayılı ilamla verilen [süre] hapis cezasının infazına [tarih] itibarıyla başlanmıştır.
2. Tarafıma tebliğ edilen müddetnamede, [gözaltı/tutuklulukta geçen … günlük sürenin mahsup edilmediği / infaz oranının hatalı uygulandığı / içtima hesabının yanlış yapıldığı] görülmüştür.
3. 5275 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri uyarınca doğru hesap yapıldığında koşullu salıverilme tarihinin [tarih] olması gerekmektedir.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle müddetnamedeki infaz hesabının düzeltilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih]
[Ad Soyad / İmza]
Müddetname ile İlgili Sık Karşılaşılan Hatalar
Uygulamada en sık görülen hatalar, tutukluluk mahsubunun eksik yapılması, birden fazla ilamda yanlış içtima ve suç tarihine göre lehe infaz oranının gözden kaçırılmasıdır. Bu hataların her biri, hükümlünün gereğinden haftalar hatta aylar fazla cezaevinde kalması sonucunu doğurabilir.
Hatalı Hesaplama Sonucu Mağduriyetler
Yanlış müddetname, yalnızca tahliye tarihini değil, açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlik başvuru tarihlerini de zincirleme etkiler. Örneğin 60 günlük bir tutukluluk mahsubunun atlanması, denetimli serbestlik tahliyesini de 60 gün geciktirir. İtiraz süresi kısa olduğu için belge tebliğ edilir edilmez satır satır kontrol edilmelidir. Tek cümlelik pratik kural: müddetnameyi imzalamak, içeriğini kabul etmek anlamına gelmez; itiraz hakkı saklıdır.
Avukat Desteğinin Önemi
İnfaz hesabı, oranların suç tipine ve suç tarihine göre değiştiği teknik bir alandır; 2016 sonrası infaz düzenlemeleri ve geçici maddeler hesabı daha da karmaşık hale getirmiştir. Hükümlü yakınlarının internetteki yeni infaz hesaplama araçlarıyla ulaştığı sonuç çoğu zaman resmi hesapla örtüşmez. Kesinleşmiş dosyalarda infaz denetimi, itiraz ve denetimli serbestlik başvuruları için Ankara avukat desteği almak, kısa itiraz sürelerinin kaçırılmaması açısından en güvenli yoldur.
Sık Sorulan Sorular
Müddetnamede denetimli serbestlik yazar mı?
Evet. Güncel uygulamada müddetnamede koşullu salıverilme ve hakederek tahliye tarihlerinin yanında denetimli serbestlik tarihi de gösterilir. Örneğin koşullu salıverilme tarihi 10.03.2028 olan bir hükümlü için 1 yıllık denetimli serbestlik hakkı varsa, belgede 10.03.2027 tarihi ayrıca yer alır.
Müddetname ile tahliye tarihi aynı mı?
Hayır, çoğu zaman aynı değildir. Müddetnamede üç ayrı tarih bulunur: denetimli serbestlik, koşullu salıverilme ve hakederek tahliye. Fiili tahliye genellikle en erken tarihte (denetimli serbestlik) gerçekleşir; hakederek tahliye tarihi ise cezanın tamamen infaz edildiği son tarihtir.
Müddetname hangi kuruma göre değişir?
Müddetnameyi düzenleyen kurum her zaman Cumhuriyet Başsavcılığı infaz bürosudur; ancak içerdiği süreler suç tipine, suç tarihine ve tekerrür durumuna göre değişir. Adli suçlarda 1/2, mükerrirlerde 2/3, cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti gibi katalog suçlarda 3/4 oranı uygulanır.
Ceza kesinleşmeden müddetname düzenlenir mi?
Hayır. Müddetname yalnızca kesinleşmiş hapis cezaları için, infaza başlandıktan sonra düzenlenir. İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalarda henüz müddetname çıkarılmaz; tutukluluk bu süreçte ayrı bir statüdür ve ileride cezadan mahsup edilir.
Müddetnamedeki hata kendiliğinden düzeltilir mi?
Bazen evet: savcılık, hesap hatasını fark ederse müddetnameyi resen yeniden düzenleyebilir. Ancak buna güvenmek risklidir; hatayı fark eden hükümlü veya vekilinin 7 günlük süre içinde infaz hâkimliğine itiraz etmesi en güvenli yoldur.
Müddetname kaybolursa yenisi alınabilir mi?
Evet. Müddetnamenin onaylı bir örneği, düzenleyen Cumhuriyet Başsavcılığı infaz bürosundan her zaman yeniden talep edilebilir. Cezaevindeki hükümlü kurum idaresine dilekçe vererek, dışarıdaki ilgililer ise bizzat veya vekâletli avukat aracılığıyla başvurarak belgeyi temin edebilir.
—
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut dosyanızdaki infaz hesabı ve itiraz süreçleri için bir avukata danışmanız önerilir.
